گل محمدی که به نام علمی Rosa damascena شناخته میشود، بومی مناطق مدیترانه، خاورمیانه و بهویژه ایران است. در طول تاریخ، این گل به دلیل رایحه دلنشین و کاربردهای متنوع، جایگاه ویژهای در فرهنگ ایرانی و سایر تمدنها داشته است.
گل محمدی یکی از قدیمیترین گونههای گل رز است که به دلیل زیبایی و رایحه خاصش مورد توجه بوده است. منشأ این گل به مناطق مدیترانهای و خاورمیانه بازمیگردد و بیش از هزار سال است که در ایران کشت میشود.
تاریخچه در ایران:
- اسناد تاریخی نشان میدهد که از دوران ساسانیان و حتی پیش از آن، گل محمدی در ایران کشت میشده است.
- شهرهای کاشان و قمصر از دیرباز به عنوان مراکز اصلی گلابگیری شناخته شدهاند. این صنعت به قدری اهمیت داشت که در زمان صفویه، گلاب قمصر به دربار پادشاهان و حتی به مکه ارسال میشد.
- گل محمدی برای اولین بار در حدود هزار سال پیش در ایران کشت شد.
- ایران بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گلاب و فرآوردههای گل محمدی شناخته میشود. مناطقی مانند کاشان، قمصر، لالهزار کرمان و میمند فارس از مراکز اصلی کشت این گیاه هستند.
- این گل به همراه تجارت گلاب ایرانی به اروپا و سایر نقاط جهان معرفی شد.
ارتباط تاریخی با تمدنها:
- این گل در اروپا به عنوان “Rosa Damascena” شناخته میشود که به شهر دمشق (Syria) اشاره دارد. به نظر میرسد صلیبیون این گل را از خاورمیانه به اروپا بردند.
- استفاده از گل محمدی در ادبیات فارسی نیز بسیار رایج است و شاعران بزرگی مانند حافظ، سعدی و مولوی به آن اشاره کردهاند.